/ Lui oog bij volwassenen: symptomen, oorzaken en behandeling
Ooggezondheidsonderzoek-of-oogmeting

Lui oog bij volwassenen: wat is het en wat kun je doen?

Een lui oog (amblyopie) ontstaat vrijwel altijd in de vroege kindertijd. Lees wat een lui oog precies is, hoe je het herkent en wat er op volwassen leeftijd nog mogelijk is.

Afspraak maken

Een lui oog, ook wel amblyopie genoemd, ontstaat vrijwel altijd in de vroege kindertijd. Veel volwassenen leven er hun hele leven mee. Misschien merk je dat het ene oog altijd waziger blijft, ook met een goede bril, of vraag je je af of er op latere leeftijd nog iets aan te doen is. In deze gids lees je wat een lui oog is, hoe je het herkent, wat er wel en niet mogelijk is qua behandeling en training, en hoe Beter Zien je kan helpen.

Wat is een lui oog (amblyopie)?

Bij een lui oog is de gezichtsscherpte van een oog blijvend verminderd, terwijl het oog zelf gezond is. Het probleem zit niet in het oog, maar in de samenwerking tussen het oog en de hersenen. In de eerste levensjaren leren de hersenen zien. Krijgt een oog in die periode geen scherp beeld binnen, bijvoorbeeld door scheelzien of een groot verschil in sterkte tussen beide ogen, dan gaan de hersenen dat onscherpe beeld onderdrukken. Het oog wordt als het ware uitgeschakeld en ontwikkelt nooit een volledige gezichtsscherpte.

Ook met de best mogelijke bril of contactlenzen blijft een lui oog daardoor waziger zien dan het goede oog. Hoe groot dat verschil is, verschilt per persoon: van een licht verminderde scherpte tot een oog dat vooral meekijkt.

Plan een orthoptisch onderzoek

Hoe herken je een lui oog?

Een lui oog (amblyopie) geeft niet altijd duidelijke klachten. Deze signalen kunnen erop wijzen:

  • Een oog blijft wazig: ook met de juiste bril of contactlenzen wordt het beeld van dat oog niet scherp
  • Verminderd dieptezien: moeite met het inschatten van afstanden, bijvoorbeeld bij het inparkeren (bij volwassenen) of bij balsporten (bij kinderen)
  • Snel vermoeide ogen of hoofdpijn: doordat het goede oog vrijwel al het kijkwerk doet
  • Onzeker gevoel bij het afdekken van het goede oog: je merkt dan pas hoe weinig het andere oog ziet
  • Een afwijkende oogstand: bij een deel van de mensen draait het luie oog iets naar binnen of naar buiten (scheelzien)

Twijfel je of je zelf of je kind een lui oog heeft? Een orthoptisch onderzoek geeft snel duidelijkheid.

Wat is de oorzaak van een lui oog?

Een lui oog ontstaat doordat de hersenen in de kindertijd een van beide ogen niet goed leren gebruiken. De drie belangrijkste oorzaken zijn:

  • Scheelzien (strabismus): de ogen staan niet recht op hetzelfde punt gericht, waardoor de hersenen het beeld van het afwijkende oog onderdrukken om dubbelzien te voorkomen
  • Een groot sterkteverschil tussen beide ogen (anisometropie): het oog met de grootste afwijking levert een onscherp beeld en wordt steeds minder gebruikt
  • Een belemmering van het zicht in de kindertijd: bijvoorbeeld een hangend ooglid of aangeboren staar, waardoor het oog tijdelijk geen scherp beeld kon doorgeven

Belangrijk om te weten: een lui oog ontstaat niet op volwassen leeftijd. Wordt een oog later plotseling waziger, of ga je dubbelzien, dan is er iets anders aan de hand en is snel onderzoek verstandig.

Kan een lui oog bij volwassenen nog behandeld worden?

De behandeling van een lui oog is het meest effectief in de vroege kindertijd, wanneer de hersenen volop in ontwikkeling zijn. Afplakken van het goede oog, de standaardbehandeling bij kinderen, heeft op volwassen leeftijd meestal niet meer hetzelfde effect. Lange tijd werd daarom gedacht dat er na de kindertijd niets meer mogelijk was.

Dat beeld is inmiddels genuanceerd. Onderzoek laat zien dat de hersenen ook op volwassen leeftijd een zekere plasticiteit behouden. Bij gemotiveerde volwassenen is met intensieve visuele training soms nog een bescheiden verbetering haalbaar, al gaat dit langzamer en is het resultaat kleiner en minder voorspelbaar dan bij kinderen.

Wat altijd zinvol is: de best mogelijke correctie. Een nauwkeurige oogmeting zorgt ervoor dat zowel je goede als je luie oog optimaal presteert.

Kan een lui oog gelaserd of geopereerd worden?

Ooglaseren corrigeert alleen de sterkte van het oog, net als een bril of contactlenzen dat doen. Omdat het probleem bij een lui oog in de verwerking door de hersenen zit, wordt het oog na het laseren niet scherper dan het met de best passende bril al zag. Laseren is dus geen behandeling voor amblyopie. Een scheelziensoperatie kan bij volwassenen zinvol zijn om de oogstand te corrigeren, maar verbetert de gezichtsscherpte van het luie oog niet. De oogarts beoordeelt of zo’n ingreep passend is.

Leven met een lui oog: dieptezien, autorijden en werk

De meeste volwassenen met een lui oog functioneren in het dagelijks leven prima. Omdat het dieptezien met twee ogen minder goed is ontwikkeld, compenseren de hersenen dit met andere informatie, zoals beweging, schaduw en perspectief.

Autorijden mag met een lui oog in de meeste gevallen gewoon. Voor het rijbewijs gelden eisen aan de gezichtsscherpte, waarbij vooral telt wat je met beide ogen samen ziet. Twijfel je of je aan de eisen voldoet, dan kunnen wij dit voor je meten. Voor sommige beroepen, bijvoorbeeld bij politie, luchtvaart of defensie, gelden strengere eisen aan het zicht van elk oog afzonderlijk.

Waarom regelmatige controle extra belangrijk is

Met een lui oog ben je grotendeels afhankelijk van je goede oog. Wees daar dus zuinig op: draag een veiligheidsbril bij klussen en risicovolle sporten, en laat je ogen regelmatig controleren. Met een optometrisch onderzoek, ook wel een ooggezondheidsonderzoek genoemd, worden oogaandoeningen zoals glaucoom of maculadegeneratie vroegtijdig opgespoord. Juist met een lui oog kan dat het verschil maken.

Wat kan Beter Zien voor je betekenen?

In onze winkel in Den Haag helpen we je graag om het maximale uit je zicht te halen, ook met een lui oog. We nemen de tijd voor je en bieden:

  • Een uitgebreide oogmeting: zodat beide ogen de best mogelijke correctie krijgen
  • Een orthoptisch onderzoek: waarbij de samenwerking tussen je ogen en de oogstand in kaart worden gebracht, bijvoorbeeld bij scheelzien, vermoeide ogen of hoofdpijn. Ook kinderen kunnen hiervoor terecht.
  • Een optometrisch onderzoek (ooggezondheidsonderzoek): om de gezondheid van je ogen te controleren en je goede oog goed in de gaten te houden
  • Persoonlijk advies: over brillen, contactlenzen en wat er in jouw situatie realistisch is qua training of behandeling

Blijkt er meer aan de hand te zijn, of is een medische behandeling nodig, dan verwijzen we je door naar de oogarts.

Wordt een onderzoek bij een lui oog vergoed?

Een orthoptisch of optometrisch onderzoek in de winkel wordt alleen vergoed met een verwijsbrief van de huisarts. Kijk voor de mogelijkheden bij zorgverzekering en vergoeding van oogzorg. Wij vertellen je altijd vooraf wat een onderzoek kost.

Veelgestelde vragen

Kan een lui oog erger worden?

Het luie oog zelf blijft op volwassen leeftijd doorgaans stabiel. Merk je dat het zicht van een van je ogen achteruitgaat, dan heeft dat vrijwel altijd een andere oorzaak. Laat dit dan snel onderzoeken.

Mag ik autorijden met een lui oog?

In de meeste gevallen wel. Voor het rijbewijs telt vooral de gezichtsscherpte met beide ogen samen. Twijfel je, dan meten we dit graag voor je door.

Kan een lui oog ook op volwassen leeftijd ontstaan?

Nee, een lui oog ontstaat in de vroege kindertijd. Wordt een oog later plotseling waziger of ga je dubbelzien, dan is er iets anders aan de hand en is snel onderzoek belangrijk.

Heb ik een verwijzing nodig voor een afspraak bij Beter Zien?

Ja, voor een optometrisch of orthoptisch onderzoek heb je een verwijzing nodig van de oogarts of huisarts.

Maak een afspraak voor advies

Heb je een lui oog en wil je weten wat er voor jou mogelijk is? Bij Beter Zien in Den Haag nemen we de tijd voor een grondige meting en persoonlijk advies, zodat je precies weet waar je aan toe bent. Maak vandaag nog een afspraak.

Afspraak maken
Beter Zien
Privacyoverzicht

Deze site maakt gebruik van cookies, zodat wij je de best mogelijke gebruikerservaring kunnen bieden. Cookie-informatie wordt opgeslagen in je browser en voert functies uit zoals het herkennen wanneer je terugkeert naar onze site en helpt ons team om te begrijpen welke delen van de site je het meest interessant en nuttig vindt.