/ Wat doet een orthoptist? Onderzoek, klachten en verschillen
ChatGPT Image 9 jun 2026, 14_57_31

Wat doet een orthoptist?

De orthoptist is de specialist in de samenwerking tussen uw ogen. Lees wat een orthoptist onderzoekt, wanneer u erheen gaat en wat het verschil is met de optometrist en de oogarts.

Afspraak maken

Veel mensen kennen de opticien en de oogarts, maar weten niet precies wat een orthoptist doet. Toch is dit de specialist die u nodig heeft zodra het niet om de sterkte van uw ogen gaat, maar om de samenwerking tussen uw beide ogen. Denk aan scheelzien, dubbelzien, een lui oog of kinderen die moeite hebben met lezen. In deze gids beantwoorden we de meestgestelde vragen over de orthoptist, zodat u weet wanneer u bij ons terechtkunt en wat u kunt verwachten.

Wat is een orthoptist?

Een orthoptist is een hbo-opgeleide zorgprofessional die gespecialiseerd is in de oogstand, de oogbewegingen en het samenwerken van beide ogen. Waar de opticien kijkt welke sterkte u nodig heeft en de optometrist de gezondheid van uw oog onderzoekt, richt de orthoptist zich op de vraag of uw twee ogen samen één rustig en scherp beeld maken.

Orthoptisten werken in ziekenhuizen, in oogklinieken en in optiekzaken, vaak in nauwe samenwerking met de oogarts. Ze stellen geen medische diagnoses en voeren geen operaties uit, maar brengen wel nauwkeurig in kaart wat er aan de hand is en behandelen klachten die met de oogsamenwerking te maken hebben.

Plan een orthoptisch onderzoek

Wat onderzoekt een orthoptist?

Tijdens een orthoptisch onderzoek wordt onder meer gekeken naar:

  • De gezichtsscherpte van elk oog afzonderlijk
  • De oogstand: staan beide ogen recht op hetzelfde punt gericht
  • De oogbewegingen: kunnen uw ogen soepel en gelijk meebewegen
  • Het dieptezien en het samenwerken van beide ogen
  • De brilsterkte, waar nodig met oogdruppels bij kinderen
  • Het vermogen om scherp te stellen van ver naar dichtbij

Op basis daarvan volgt een advies. Dat kan een bril zijn, een prisma in het glas, oefeningen, afplakken van het sterkste oog bij kinderen, of een doorverwijzing naar de oogarts.

Wanneer gaat u naar een orthoptist?

Een afspraak bij de orthoptist is zinvol bij:

  • Scheelzien, of een oog dat af en toe wegdraait
  • Dubbelzien
  • Een lui oog (amblyopie), bij kinderen én bij volwassenen
  • Hoofdpijn of vermoeide ogen bij lezen of beeldschermwerk
  • Moeite met scherpstellen of met het inschatten van afstanden
  • Kinderen die slecht lezen, letters overslaan of hun hoofd scheef houden
  • Klachten na een hersenschudding, beroerte of ander hersenletsel
  • Een oogafwijking die in de familie voorkomt

Twijfelt u of uw klacht hierbij hoort? Vermoeide ogen en hoofdpijn worden vaak toegeschreven aan een verkeerde bril, terwijl de oorzaak net zo goed in de oogsamenwerking kan zitten. Een orthoptisch onderzoek geeft daar snel duidelijkheid over.

Orthoptist en kinderen

Bij kinderen is de orthoptist extra belangrijk. De hersenen leren zien in de eerste levensjaren. Krijgt één oog in die periode geen scherp beeld binnen, bijvoorbeeld door scheelzien of een groot sterkteverschil tussen beide ogen, dan onderdrukken de hersenen dat beeld. Dat oog ontwikkelt zich niet volledig en er ontstaat een lui oog.

Hoe eerder dit wordt opgemerkt, hoe beter het te behandelen is. Bij jonge kinderen is met een bril en afplakken vaak nog veel te winnen. Na de kindertijd is het effect van afplakken beperkt, al is de best mogelijke correctie op elke leeftijd zinvol. Lees meer over wat er op latere leeftijd nog mogelijk is op onze pagina over een lui oog bij volwassenen.

Een kind hoeft nog niet te kunnen praten of lezen voor een orthoptisch onderzoek. De orthoptist gebruikt speelse testjes met plaatjes en lichtjes.

Welke behandelingen geeft een orthoptist?

Wat de orthoptist adviseert, hangt af van wat er uit het onderzoek komt. De meest voorkomende mogelijkheden zijn:

  • Een bril of aangepaste sterkte, soms puur om de ogen te ontlasten bij lezen en beeldschermwerk
  • Een prisma in het brillenglas, dat het beeld verschuift zodat uw twee ogen weer één beeld maken en het dubbelzien verdwijnt
  • Afplakken van het sterkste oog bij kinderen, zodat het luie oog gedwongen wordt te werken
  • Oefeningen om de samenwerking en het scherpstellen te trainen, bijvoorbeeld bij convergentiezwakte
  • Praktische adviezen over leesafstand, verlichting, pauzes en de inrichting van uw werkplek
  • Een doorverwijzing naar de oogarts als een operatie of medische behandeling nodig is

Bij klachten na een hersenschudding, een beroerte of ander hersenletsel is de orthoptist vaak degene die in kaart brengt wat er precies misgaat bij het kijken. Dat is waardevolle informatie voor uw revalidatie, ook als de klachten in het begin vaag zijn.

Wat is het verschil tussen een orthoptist, een optometrist en een oogarts?

  • De orthoptist onderzoekt de oogstand, de oogbewegingen en de samenwerking tussen beide ogen
  • De optometrist onderzoekt de gezondheid van uw ogen, meet de oogdruk en beoordeelt het netvlies
  • De oogarts is medisch specialist, stelt de diagnose, behandelt oogziekten en opereert

Kort gezegd: heeft u klachten die met kijken en samenwerken te maken hebben, dan is de orthoptist het aangewezen adres. Gaat het om de gezondheid van uw oog, dan kijkt de optometrist mee. Is er een medische behandeling nodig, dan volgt de oogarts. Bij Beter Zien werken orthoptisten en optometristen onder één dak, zodat u niet van het kastje naar de muur wordt gestuurd.

Hoe verloopt een orthoptisch onderzoek?

Een orthoptisch onderzoek duurt gemiddeld 30 tot 45 minuten. We beginnen met uw verhaal: welke klachten heeft u, wanneer merkt u ze en wat wilt u graag weer kunnen. Daarna volgen de metingen, die geen van alle pijn doen. De oogdruppels kunnen wel oncomfortabel zijn.

Bij kinderen worden oogdruppels gebruikt om de sterkte betrouwbaar te kunnen meten. Die maken het zicht een paar uur waziger en het licht feller; houd daar rekening mee bij het plannen van de afspraak en neem eventueel een zonnebril mee.

Na afloop bespreken we direct wat we hebben gezien en wat het advies is. Zo nodig plannen we een controle of schrijven we een verwijzing naar de oogarts.

Wat kan Beter Zien voor u betekenen?

Bij Beter Zien in Den Haag kunt u terecht voor orthoptie, voor kinderbrillen en voor optometrie. We nemen ruim de tijd, ook voor jonge kinderen vanaf 6 jaar, en leggen uit wat we doen en waarom. Wij bieden:

  • Een volledig orthoptisch onderzoek voor kinderen en volwassenen
  • Onderzoek en advies bij scheelzien, dubbelzien en een lui oog
  • Kinderbrillen die goed passen en blijven zitten
  • Een optometrisch onderzoek (ooggezondheidsonderzoek) als de gezondheid van uw oog ook aandacht vraagt

Wordt een orthoptisch onderzoek vergoed?

Een orthoptisch onderzoek in de winkel wordt vergoed met een verwijsbrief van de huisarts of de oogarts. Voor kinderen tot achttien jaar gaat dat niet ten koste van het eigen risico; voor volwassenen wel. Wij vertellen u altijd vooraf wat een onderzoek kost, zodat u niet voor verrassingen komt te staan.

Veelgestelde vragen

Heb ik een verwijzing nodig voor de orthoptist?

Voor een orthoptisch onderzoek heeft u een verwijzing nodig van de huisarts of de oogarts. Zonder verwijzing komen de kosten voor de afspraak voor eigen rekening.

Vanaf welke leeftijd kan een kind naar de orthoptist?

In het algemeen al vanaf enkele maanden oud. In de Beter Zien winkel zien wij kinderen vanaf 6 jaar oud.

Is een orthoptist hetzelfde als een opticien?

Nee. Een opticien helpt u aan een bril of contactlenzen. Een orthoptist onderzoekt de oogstand, de oogbewegingen en de samenwerking tussen uw ogen.

Kan een orthoptist een lui oog bij volwassenen behandelen?

De behandeling is het meest effectief in de kindertijd. Op volwassen leeftijd is winst beperkt, maar de best mogelijke correctie en goed advies zijn altijd zinvol.

Doet een orthoptisch onderzoek pijn?

Nee. Alle metingen zijn pijnloos. Bij kinderen worden soms oogdruppels gebruikt, waardoor het zicht een paar uur waziger is.

Maak een afspraak

Herkent u klachten bij uzelf of bij uw kind? Bij Beter Zien in Den Haag nemen we de tijd voor een grondig orthoptisch onderzoek en een helder advies. Maak vandaag nog een afspraak.

Plan nu uw afspraak
Beter Zien
Privacyoverzicht

Deze site maakt gebruik van cookies, zodat wij je de best mogelijke gebruikerservaring kunnen bieden. Cookie-informatie wordt opgeslagen in je browser en voert functies uit zoals het herkennen wanneer je terugkeert naar onze site en helpt ons team om te begrijpen welke delen van de site je het meest interessant en nuttig vindt.