Staar (cataract): waarom wordt mijn zicht wazig?

Merk je dat de wereld om je heen langzaam wat doffer wordt? Alsof je continu door een beslagen raam of een vieze bril kijkt? Grote kans dat je te maken hebt met staar, in medische termen ook wel cataract genoemd. Het is wereldwijd de meest voorkomende oorzaak van slechter zien bij het ouder worden. Bijna iedereen krijgt er vroeg of laat mee te maken.

Hoewel het idee van een oogaandoening misschien beangstigend is, is er goed nieuws: staar is relatief goed te behandelen. Maar voordat het zover is, loop je waarschijnlijk met veel vragen rond. Heb ik staar? Moet ik geopereerd worden? En kan ik niet gewoon een sterkere bril nemen?

Wat is staar?

Om te begrijpen wat staar is, moeten we even naar de anatomie van het oog kijken. Direct achter je pupil zit de ooglens. In een gezond, jong oog is deze lens kraakhelder. De lens zorgt ervoor dat het licht dat je oog binnenvalt, netjes wordt gebroken en scherp op je netvlies wordt geprojecteerd. Hierdoor zie je scherp, zowel dichtbij als veraf (door te accommoderen).

Bij staar treedt er een vertroebeling op in deze ooglens. De eiwitten in de lens gaan samenklonteren, waardoor de lens minder doorzichtig wordt. Je kunt dit proces vergelijken met het wit van een ei: rauw is het helder en doorzichtig, maar als je het kookt (of als het veroudert), wordt het wit en ondoorzichtig.

Doordat de lens troebel is, kan het licht niet meer ongehinderd het netvlies bereiken. Het licht wordt verstrooid. Het resultaat is een wazig, onscherp beeld en vaak een verminderde waarneming van kleuren.

Heel soms komt staar al bij de geboorte voor. Wordt die aangeboren staar niet op tijd behandeld, dan kan er een lui oog ontstaan.

De rol van Beter Zien

Bij Beter Zien begeleiden we mensen die ondanks een medische behandeling blijvend slecht zien. Tijdens een low vision onderzoek kijkt onze in low vision gespecialiseerde optometrist welke hulpmiddelen en adviezen het beste aansluiten bij uw situatie. Het doel is om uw resterende zicht zo optimaal mogelijk te benutten, zodat u dagelijkse activiteiten zo zelfstandig mogelijk kunt blijven uitvoeren.

Hoe gaat een onderzoek bij ons in zijn werk?

Tijdens een low vision onderzoek neemt onze low vision specialist uitgebreid de tijd om uw persoonlijke situatie in kaart te brengen. We bespreken welke klachten u ervaart, wat uw oogdiagnose is en vooral welke activiteiten voor u belangrijk zijn in het dagelijks leven.

Vervolgens onderzoeken we welke mogelijkheden er zijn om uw resterende zicht zo goed mogelijk te benutten. Daarbij kijken we niet alleen naar de gezichtsscherpte, maar ook naar zaken als contrast, verlichting, leesafstand en de praktische uitdagingen die u ervaart.

Met verschillende hulpmiddelen laten we u direct ervaren wat mogelijk is. Denk aan loepen, zoals een loepenbril of vergrootglas met licht, beeldschermloepen, speciale verlichting zoals een loeplamp, filters of optische hulpmiddelen. Zo kunt u zelf beoordelen welk hulpmiddel het beste aansluit bij uw wensen en behoeften.

Na het onderzoek ontvangt u een persoonlijk advies. Als een hulpmiddel passend is, begeleiden wij u bij de verstrekking en het gebruik ervan. Ook daarna blijven we betrokken met instructie, nazorg en controle, zodat het hulpmiddel optimaal blijft aansluiten bij uw situatie.

Wilt u alleen voorlichting krijgen en praktische tips voor thuis ontvangen? Ook dan bent u welkom op ons low vision spreekuur.

Veelgestelde vragen over staar

Is een staaroperatie gevaarlijk?

Elke operatie brengt risico’s met zich mee, maar de staaroperatie is een van de veiligste ingrepen die er bestaan. Complicaties zoals infecties zijn zeer zeldzaam.

Wordt staar aan beide ogen tegelijk geopereerd?

Meestal niet. Oogartsen opereren doorgaans één oog per keer, met een paar weken ertussen. Zo kan het eerste oog genezen en kun je met het andere oog nog blijven functioneren. Bovendien kan de sterkte van de tweede lens worden aangepast op basis van het resultaat van het eerste oog.

Kan ik blind worden van staar?

Als je staar jarenlang niet behandelt, wordt de lens uiteindelijk zo troebel dat je inderdaad bijna niets meer ziet (alleen nog licht en donker). In Nederland komt dit zelden voor, omdat mensen zich tijdig laten behandelen. In ontwikkelingslanden is staar echter nog steeds de belangrijkste oorzaak van blindheid. Het goede nieuws is dat deze blindheid omkeerbaar is door te opereren.

Wanneer moet ik naar de optometrist?

Zodra je merkt dat je zicht verandert. Wacht niet tot je niet meer durft auto te rijden. Een vroege controle geeft rust en duidelijkheid. Bovendien kunnen we dan uitsluiten dat je klachten door iets anders worden veroorzaakt. Lees meer over wat een optometrist doet.