Een missie die blijft hangen: Johan over Suriname
De missie naar Suriname maakte opnieuw veel indruk. Niet alleen door het werk dat er gedaan werd, maar vooral door de mensen en de omgeving waarin dat plaatsvond.
“Terugkijken op de missie naar Suriname is mij, net als bij vorige missies, opnieuw opgevallen dat mensen vaak met heel weinig heel tevreden kunnen zijn. De mensen die wij mochten ontmoeten, leven van datgene wat de natuur hen biedt en dat is voor velen van hen genoeg. Dit besef ligt echter wel heel dichtbij de constatering dat de natuur niet altijd datgene biedt dat nodig is, zoals bijvoorbeeld wanneer men vroeg of laat problemen met ‘zien’ gaat krijgen. Er groeien nu eenmaal geen brillen in het bos. Daarom ben ik blij dat ik met ons team van optometristen en orthoptisten vele mensen een ‘beter zien’ heb kunnen geven. Dat te mogen doen op een prachtige werkplek midden in de jungle van Suriname maakt mij een enorm en dankbaar mens.”
Wat hem tijdens de reis misschien nog wel het meest bijbleef, waren de ontmoetingen en de omgeving waarin alles zich afspeelde.
“Een van de meest verrassende momenten tijdens deze reis was voor mij de kennismaking met zoveel verschillende mensen en hun leefgewoontes. Daarnaast verraste mij de schoonheid van de natuur. De urenlange bootreis in een korjaal over de Surinamerivier was een aaneenschakeling van verwondering over de schoonheid van het woud en het besef dat de rivier ‘leven’ betekent voor de mensen die wonen in de vele dorpen langs de rivier. Als optometrist viel het mij op dat heel veel mensen van relatief jonge middelbare leeftijd cataract ontwikkelen. Daartegen hadden schoolkinderen over het algemeen zeer goede ogen.”
Tijdens de missie waren er meerdere momenten waarop direct zichtbaar werd wat goede oogzorg voor iemand kan betekenen. Eén ervaring is hem in het bijzonder bijgebleven.
“Een dame van rond de 50 jaar, die veraf flink hypermetroop bleek te zijn, kwam zonder bril en met samengeknepen ogen bij mij voor een visustest. Nadat ik haar een kant-en-klare bril van S +4.00 D opzette, keek zij mij ineens blij verrast en met grote ogen aan. Zij begon meteen te stralen, te juichen en verliet daarna dansend van vreugde de meetruimte. Ik heb voor haar de uiteindelijke refractie in een brilrecept voor veraf en nabij als recept uitgeschreven en deze brillen zijn voor haar gemaakt in Nederland. Ervaringen als deze geven de missie een dikke gouden rand, iets wat ik niet snel zal vergeten.”
Werken in de jungle brengt vanzelfsprekend andere omstandigheden met zich mee dan in Nederland. Toch bleek dat goed te doen, met de nodige flexibiliteit en vakinhoudelijke scherpte.
“De werkomstandigheden waren goed te doen als je de beklemmende warmte niet meerekent. We werkten in ieder dorp in een centraal gelegen overdekte ruimte met een betonnen vloer zonder muren eromheen. Wanneer het waait, is het daar goed uit te houden.
De optometrische uitdaging zit ’m in het uitzoeken waarom iemand een lage gezichtsscherpte heeft. Hierbij houd je altijd een aantal mogelijkheden in je achterhoofd: een refractieafwijking, cataract, glaucoom, retinale afwijkingen maar ook de mogelijkheid van simulatie. Wanneer je namelijk de kans hebt om gratis een bril te krijgen, zijn er altijd enkele mensen die hier wel een verdienmodel in zien en dus onder valse voorwendselen naar ons toe komen. Maar de simulanten vallen snel door de mand met onze refractieve trucjes.”
De missie bracht niet alleen bijzondere ervaringen met zich mee, maar leverde ook veel op, zowel professioneel als persoonlijk.
“Op het professionele vlak neem ik de uitdaging mee om met weinig apparatuur veel te weten te komen. Dat scherpt je beroepsmatig analytisch denkvermogen aan. Daarnaast verbeter je de praktische vaardigheden van de basale optometrische handelingen zoals skiascoperen, oogspiegelen met 20-D, Brücknermethode maar ook in het echt zien van onbehandelde oogaandoeningen, wat altijd verdrietig is voor de persoon zelf, maar leerzame casuïstiek voor mij als oogzorgprofessional oplevert. In dat leerproces leert de orthoptist van de optometrist en andersom. Heel waardevol.
Op persoonlijke vlak neem ik de ervaring mee van het van A tot Z organiseren van deze missie. Niet alleen de organisatorische en logistieke voorbereidingen maar ook het selecteren van de teamleden vragen om inzicht, geduld en mensenkennis. Tijdens de missie ben je als team gedurende twee weken dag en nacht bij elkaar onder onvoorspelbare woon- en werkomstandigheden. Ieder teamlid reageert daar weer anders op en dat vond ik wel een mooie uitdaging van deze missie: het team bij elkaar houden door met de teamleden mee te bewegen, ze op de momenten dat het nodig was extra ruimte te geven, maar ook, waar het de ander kan helpen, duidelijke kaders aan te geven. Dat was voor mij een leerzaam en waardevol proces dat ‘samenwerken’ heet.”